Autor: Ireneusz Stawiński

Wychowawca Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Falenicy

Ustawowo, jedyną formę pomocy wychowankom opuszczającym placówkę zapewniają Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie.[1] Jeżeli tylko, PCPR-y, a co za tym idzie organ prowadzący, którym jest Starostwo Powiatowe, rzetelnie realizowałyby zadania zawarte w przepisach i miały odpowiednie środki finansowe oraz zasoby mieszkaniowe, nie musiałby powstawać fundacje takie jak nasza.

Poniżej opisujemy ofertę, która skierowana jest do usamodzielniających się pełnoletnich osób z rodzin zastępczych i osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych, domy pomocy społecznej oraz zakłady poprawcze u schroniska dla nieletnich.

Osoba, która osiągnęła pełnoletniość w rodzinie zastępczej oraz osoba pełnoletnia opuszczająca placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu: schronisko dla nieletnich zakład poprawczy zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną.

Usamodzielniany wychowanek zostaje również objęty pomocą:

1. pieniężną na usamodzielnienie

2. pieniężną na kontynuowanie nauki

3. w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym

4. w uzyskaniu zatrudnienia

5. na zagospodarowanie – w formie rzeczowej.

Pomoc pieniężna na usamodzielnienie przysługuje:

– na wniosek osoby usamodzielnianej zaopiniowany przez opiekuna usamodzielnienia;

– jeżeli osoba usamodzielniana zadeklaruje się pisemnie, że pomoc ta zostanie przeznaczona na zaspokojenie ważnej życiowej potrzeby, w szczególności na polepszenie warunków mieszkaniowych, stworzenie warunków do działalności zarobkowej, w tym podniesienie kwalifikacji zawodowych, pokrycie wydatków związanych z nauką (innych niż wydatki związane z pomocą pieniężną na kontynuowanie nauki) i osoba usamodzielniana realizuje założenia programu usamodzielnienia;

– mieści się w kryterium dochodowym uprawniającym do przyznania tej pomocy.

Wysokość pomocy pieniężnej na usamodzielnienie:

Wychowankowie opuszczający: Okres pobytu* powyżej 3 lat Okres pobytu* od 2 do 3 lat Okres pobytu* od 1 do 2 lat
rodziny zastępcze spokrewnione z dzieckiem, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii, zakład poprawczy, schronisko dla nieletnich, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy 4 941 zł 3 294 zł 1 647 zł

Do okresów pobytu wlicza się wszystkie okresy, w ciągu, których osoba usamodzielniana przebywała w innej rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, rodzinnego i socjalizacyjnego, domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich lub specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym lub młodzieżowym ośrodku wychowawczym.

Pomoc pieniężną na usamodzielnienie wypłaca się po ukończeniu nauki. W uzasadnionych przypadkach można tę pomoc wypłacić w trakcie nauki. 

Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki jest przyznawana na czas trwania roku szkolnego i roku akademickiego. Pomocy tej przestaje się udzielać w przypadku, gdy osoba usamodzielniana: 

– kontynuuje naukę w szkole ponadgimnazjalnej, szkole ponadpodstawowej lub szkole wyższej, która zapewnia nieodpłatną naukę i nieodpłatne pełne utrzymanie lub

bez uzasadnionych powodów zmieniła trzykrotnie na tym samym poziomie kształcenia szkołę lub szkołę wyższą.

Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje:

– na wniosek osoby usamodzielnianej kontynuującej naukę w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, szkole ponadgimnazjalnej lub szkole wyższej zaopiniowany przez opiekuna usamodzielnienia ;

– w wysokości 494,10 zł miesięcznie w okresie nauki, do czasu jej ukończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 25 lat;

– mieści się w kryterium dochodowym uprawniającym do przyznania tej pomocy;

– realizuje założenia programu usamodzielnienia;

– pod warunkiem przedłożenia na początku każdego semestru zaświadczenia stwierdzającego kontynuowanie nauki w wymienionych wyżej szkołach.

Pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym w szczególności poprzez:

– informowanie oraz pomoc w uzyskaniu mieszkania socjalnego z zasobów gminy;

– umożliwienie okresowego zamieszkania w mieszkaniu chronionym.

Pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w szczególności poprzez:

– informowanie o instytucjach wspomagających w poszukiwaniu pracy;

– współpracę z powiatowym urzędem pracy;

– doradztwo w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych, uczestniczenia w kursach przygotowawczych, pomoc w wyborze zawodu, itp.

Pomoc na zagospodarowanie – w formie rzeczowej – przysługuje:

– w formie rzeczowej, na zakup: materiałów niezbędnych do przeprowadzenia remontu i wyposażenia mieszkania, niezbędnych urządzeń domowych, pomocy naukowych, sprzętu rehabilitacyjnego i sprzętu, który może służyć do podjęcia zatrudnienia;

– w wysokości nie wyższej niż 4 941 zł (w przypadku osoby usamodzielnianej niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym lub znacznym pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej ustala się, jako równowartość kwoty 4 941 zł).

To tylko wycinek przepisów wynikających z ustawy.

Oddzielnym tematem do rozmów jest sposób przyznawania zarówno środków finansowych jak pomocy rzeczowej. Zupełnie nie zrozumiały jest przepis, którego sens przytaczamy poniżej.

Wychowankowi nie należy się pomoc finansowa na usamodzielnienie, gdy jego dochody brutto miesięcznie przekraczają 960 zł. To czysty paradoks!  W ten sposób kreuje się nieudaczników i leserów, podcinając skrzydła tym, którym się udało, bo np. podjęli pracę. Te pieniądze powinny być przekazywane obligatoryjnie za lata traumatycznych przeżyć i doświadczeń!

Również zastanawiający jest zapis, który mówi, że pomoc ze strony PCPR-u nie należy się wychowankowi opuszczającemu placówkę w trybie art. 90 upn, czyli przebywającemu np. w domu na tzw. czasie próby. To fakt, że jest on wtedy na ewidencji Zakładu, ale placówka nie ma możliwości udzielania pomocy finansowej na kontynuowanie nauki w wysokości 500 zł miesięcznie. Dlaczego taki wychowanek ma być pozbawiony wsparcia?

Wiemy i zdajemy sobie sprawę z komplikacji prawnych i braku dopracowania tych zagadnień systemowo, ale gdzie zwykła ludzka życzliwość? Przecież, to my „ ręczymy” za wychowanka. Oddzielną kwestią pozostaje sytuacja mieszkaniowa naszych podopiecznych. Brak lokali socjalnych w powiatach i gminach, skutecznie oddala proces usamodzielnienia.

Zobacz przepisy regulujące usamodzielnienie wychowanków.


[1] Reguluje to Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, (Dz.U.Nr.64, poz.593 ze zmianami), oraz Ustawa powołaniu PCPR-ów  z 23 grudnia 2004 r. (Dz. U.Nr.6. poz.45 ze zmianami).

Zapisz

Zapisz