Fundacja po DRUGIE opublikowała Raport dotyczący sytuacji nieletnich ciężarnych i nieletnich matek z placówek resocjalizacyjnych. Treść dokumentu uzasadnia konieczność utworzenia oddziałów dla matek z dziećmi w placówkach resocjalizacyjnych dla dziewcząt.

Odsłona Raportu odbyła się 6.11.2013 w Pedagogium – WSNS w Warszawie, które jest partnerem projektu. W spotkaniu udział wzięła Pełnomocniczka Rządu ds. Równego Traktowania Agnieszka Kozłowska-Rajewicz oraz Marszałkini Sejmu RP Wanda Nowicka. Obydwie polityczki zapowiadają poparcie dla starań Fundacji po DRUGIE.

Na naszej stronie internetowej prezentujemy Raport opracowany pod redakcją Agnieszki Sikory, prezeski Fundacji po DRUGIE, przygotowany pod opieką dr. hab. Marka Konopczyńskiego, profesora Pedagogium WSNS w Warszawie.

RAPORT

do pobrania

Raport składa się z diagnozy zjawiska nieletnich ciężarnych i nieletnich matek, zawiera analizę ich sytuacji społecznej oraz formalno-prawnej. Kończą go rekomendacje przygotowane przez Radę Programową projektu. Oto najważniejsze postulaty ekspertów:

Działania kierowane do nieletnich ciężarnych i nieletnich matek z placówek resocjalizacyjnych winny uwzględniać podmiotowość osób, których dotyczą.

Podmioty zaangażowane w pracę z nieletnią ciężarną i nieletnią matką mają obowiązek wysłuchać i wziąć pod uwagę jej opinię.

W pracy z nieletnią ciężarną i nieletnią matką należy uwzględnić fakt, iż jest ona jeszcze nastolatką – nie należy wymagać od niej postaw, które mogą przerastać ją ze względu na jej wiek i etap rozwoju.

Celem opieki nad dziećmi posiadającymi dzieci  nie może być nakłonienie ich do adopcji. Zadaniem wszystkich podmiotów uczestniczących w pracy z nieletnią ciężarną i nieletnią matką powinno być wspieranie ich w macierzyństwie.

W ramach pracy z nieletnimi matkami i ich dziećmi należy uwzględnić ojców tych dzieci, umożliwiać im kontakt z dziećmi i uwzględniać ich zdanie, ich obecność w życiu nieletniej i dziecka.

Tworzy się specjalistyczne oddziały i placówki dla ciężarnych wychowanek i wychowanek posiadających dziecko – odrębne dla wychowanek MOW, odrębne dla wychowanek  zakładów poprawczych.

Decyzja o tym, czy wychowanka w ciąży lub po urodzeniu dziecka może opuścić placówkę czy powinna zostać skierowana do dalszej pracy resocjalizacyjnej  powinna być podejmowana w oparciu o:

  • postępy w jej procesie resocjalizacji –  fakt ciąży oraz posiadania dziecka przez wychowankę i postępy resocjalizacyjne nieletniej są jednakowo istotne i podlegają takiej samej ochronie;
  • opinię dotyczącą sytuacji nieletniej wydaną przez zespół specjalistów, który oceniałby jej sytuację jeszcze przed urodzeniem dziecka;
  • opinię nieletniej.

W odniesieniu do nieletnich (w szczególności wychowanek domów dziecka), które przed powzięciem informacji przez sąd o ich ciąży otrzymały decyzję o umieszczeniu ich w placówce resocjalizacyjnej, sąd powinien ponownie rozpatrzyć sytuację nieletniej.

Praca z ciężarnymi wychowankami i wychowankami posiadającymi dzieci od samego początku musi być ukierunkowana na ich usamodzielnienie. Ciąża wychowanki zatem powinna wywołać natychmiastową konieczność modyfikacji planu usamodzielnienia.

Nieletnie dziewczęta posiadające dzieci powinny mieć stworzone warunki do kontynuowania edukacji, a także możliwość przygotowania zawodowego.

Rekomendowane są szerokie działania ukierunkowane na rekrutację kandydatów do pełnienia specjalistycznej pieczy zastępczej.

Należy podkreślić, iż w toku prac nad projektem Rada Programowa zwróciła uwagę na istotne problemy natury prawnej występujące w kontekście nieletniego rodzicielstwa, które stanowią barierę w procesie adaptacji społecznej nieletnich rodziców. 

Brak możliwości uzyskania władzy rodzicielskiej przez nieletnią – powiązanie władzy rodzicielskiej z pełną zdolnością do czynności prawnych czego konsekwencją jest co do zasady brak możliwości uzyskania władzy rodzicielskiej przez nieletnią., Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której nieletnia, która ukończyła lat 16 zawrze małżeństwo za zgodą sądu (art. 10 § 1 k.r.o).

Małżeństwo jako jedyny sposób na uzyskanie władzy rodzicielskiej przez nieletnią, brak tożsamego rozwiązania dla nieletnich chłopców – z uwagi na powiązanie władzy rodzicielskiej ze zdolnością do czynności prawnych, o którym mowa powyżej brak jest możliwości uzyskania władzy rodzicielskiej przez nieletniego ojca. W przypadku mężczyzn brak jest regulacji odpowiadającej zapisom zawartym w art. 10 § 1 k.r.o.

Wysokie koszty związane z badaniami DNA.

Marginalizowanie roli ojca i przepisy utrudniające nabycie praw przez ojców dzieci nieletnich matek, np. poprzez brak możliwości wyrażenia przez nieletnią samodzielnej zgody na uznanie dziecka w trybie art. 73 § 1 k.r.o. czy nawet wyrażenie zgody na adopcję przez sąd wbrew woli nieletniej matki (art. 119 § 2 k.r.o.)

Brak regulacji i procedur odnoszących się do pobytu nieletnich ciężarnych w Policyjnych Izbach Dziecka oraz sposobów ich konwojowania.